عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٥٣ - كيفيت تحقق عمد

ترجمه:

كتاب قصاص‌

در اين كتاب چند فصل مى‌باشد:

فصل اوّل: قصاص نفس‌

موجب آن اذهاق و اتلاف نفس مى‌باشد مشروط به اينكه چهار شرط ذيل در آن فراهم باشند:

١- نفس معصومه باشد.

٢- نفس اتلاف شده مساوى با نفسى باشد كه مورد قصاص قرار مى‌گيرد.

٣- اتلاف‌كننده اين فعل را عمدا انجام داده باشد.

٤- آن را عدوانا و ظلما مرتكب شده باشد.

نتيجه‌

بنابراين اگر مرتد را بكشند بر قاتلش قصاص نيست.

و همچنين اگر شخص نفسى را تلف كند كه بين قاتل و مقتول تساوى نباشد قاتل را قصاص نمى‌كنند.

كيفيّت تحقّق عمد

عمد به اين حاصل مى‌شود كه شخص بالغ به وسيله آلتى كه غالبا كشنده هست قصد كشتن ديگرى را بنمايد.

برخى از فقهاء فرموده‌اند:

اگر آلت مزبور ندرتا كشنده باشد در تحقق عمد كفايت مى‌كند.

فرع‌

اگر كسى با آلتى كه ندرتا كشنده است به كسى بزند بدون اينكه قصد كشتن وى را داشته باشد و اتفاقا مضروب بميرد مانند زدن با چوب و عصاى غير ضخيم كه قدرت و قوّه‌اى نداشته و غالبا منجر به قتل نمى‌شود ولى اتفاقا مضروب را كشت قاتل را قصاص نمى‌كنند.

تذكّر

اگر ضرب مزبور را شخص به قدرى مكرّر نمود كه نسبت ببدن مضروب يا طاقت‌فرسا بوده و يا در صورت تحمل و طاقت موقعيّت زمانى ايجاب آن را نمى‌نمود اگر ضرب در اين فرض منجر به قتل شود عمد محسوب مى‌گردد چنانچه اگر ضارب دفعات زدن را كمتر كند به طورى كه مضروب در جا نميرد ولى مبتلا به مرضى شده كه به واسطه همان مرض از دنيا بردو باز در اين صورت قتل عمدى بوده و ضارب را بايد قصاص نمود.